Bilindiği gibi kişilerin mülkiyet hakkı imar uygulamaları sonucu kısıtlanabilmektedir. Taşınmazı imar planında yeşil alan, okul, yol gibi kamu tesis alanlarına ayrılan kişilere düzenleme ortaklık payından karşılanamayan kısımlarının kamulaştırma bedelinin ödenmesi gerekmektedir. İdare keyfi olarak başkasının mülkiyetine el atamaz. Kamulaştırma yapılmadığı ve kamulaştırma bedeli ödenmediği halde vatandaşın arsasına el atan idare kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat ödemek durumda kalmaktadır. Ancak imar planında kamuya bırakılan arsaya idare her zaman el atmamaktadır. Bu gibi durumlarda taşınmaz imar planında kamuya ayrıldığından vatandaş arsasının kullanamamakta, imar alamamakta veya inşaat yapamamaktadır. İdarenin el atması olmadığı için tazminat da alamayan vatandaşın idarelere kamulaştırma işlemlerine başlanması için yaptığı başvurular ödenek yetersizliği nedeniyle reddedilmektedir.
Bu gibi uzun süre kamulaştırma yapılmayan ve idare tarafından fiilen el atılmayan arsalar hakkında Yargıtay önceleri tazminat ödenmesine karar vermiyordu. Zira kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat alınabilmesi için idarenin arsaya el atmış olmasının gerektiği belirtilmekteydi. Ancak Yargıtay daha yeni tarihli bir kararında bu görüşü terk ederek içtihat değiştirmiştir.
Buna göre: “Kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasında, dava tarihine kadar yirmi yılı geçen süreç içerisinde davacı, taşınmazın kamulaştırılması ya da tahsis amacı dışına çıkarılması talebiyle yaptığı başvurulardan olumlu bir sonuç alamamıştır. Belediye Başkanlığı imar planının yürürlük tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde planın tatbiki için 5 yıllık imar programını hazırlamakla yükümlüdür. Uzun yıllar programa alınmayan imar planının fiilen hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı İdarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği açıktır. Yerel Mahkemece, kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının kabulüyle, davalı İdarenin kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda sorumlu bulunduğuna ilişkin direnme kararı yerindedir” denilmektedir. Buna göre artık imar planında kamuya ayrılan fakat idare tarafından el atılmayan ve uzun süre kamulaştırma yapılmayan arsalar hakkında açılan davalarda idare tazminat ödemek durumundadır. Uzun sürenin hesabında İmar Kanunun 10. Maddesine bakmak gerekmektedir. Bu düzenlemeye göre “Belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. ….. Beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu amaçla gerekli ödenek, kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur”. Dolayısıyla 5 yıldan fazla kamulaştırma yapılmaması halinde mülkiyet hakkı ihlal edilmiş sayılıyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder