|
Çevre ve
Şehircilik Bakanlığından:
AFET RİSKİ
ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ
HAKKINDA KANUNUN
UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca, riskli yapılar ile riskli
alan ve rezerv yapı alanlarının tespitine, riskli yapıların yıktırılmasına,
yapılacak planlamaya, dönüştürmeye tabi tutulacak taşınmazların değerinin
tespitine, hak sahibi olacaklarla yapılacak anlaşmaya ve yapılacak
yardımlara, yeniden yapılacak yapılara ve 6306 sayılı Kanun kapsamındaki
diğer uygulamalara ilişkin usûl ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 6306 sayılı Kanunun 3 üncü, 6 ncı ve 8 inci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik
Bakanlığını,
b) İdare: Belediye ve mücavir alan
sınırları içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini,
büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini, Bakanlık tarafından
yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe
belediyelerini,
c) İlgili kurum: Uygulama alanında
dönüşüm projesi gerçekleştirecek olan Bakanlığı, İdareyi ve Toplu Konut
İdaresi Başkanlığını,
ç) Kanun: 16/5/2012 tarihli ve 6306
sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunu,
d) Müdürlük: Altyapı ve Kentsel
Dönüşüm Müdürlüğü olan illerde bu Müdürlüğü, diğer illerde ise Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğünü,
e) Rezerv yapı alanı: Kanun uyarınca
gerçekleştirilecek uygulamalarda yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak
üzere, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının veya İdarenin talebine bağlı
olarak veya resen, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça
belirlenen alanları,
f) Riskli alan: Zemin yapısı veya
üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan,
Bakanlık veya İdare tarafından Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının
görüşü de alınarak belirlenen ve Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar
Kurulunca kararlaştırılan alanı,
g) Riskli yapı: Riskli alan içinde
veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır
hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit
edilen yapıyı veya yapıları,
ğ) Taşınmaz: 22/11/2001 tarihli ve
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 704 üncü maddesi uyarınca taşınmaz
mülkiyeti kapsamına giren arazi, tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen
bağımsız ve sürekli haklar ile kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız
bölümleri,
h) TOKİ: Toplu Konut İdaresi
Başkanlığını,
ı) Uygulama alanı: Bakanlar Kurulu
kararıyla kararlaştırılan riskli alan ile Bakanlıkça belirlenen rezerv yapı
alanını ve riskli yapının veya yapıların bulunduğu alanı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Rezerv Yapı Alanı ile Riskli Alanın
Tespiti
Rezerv yapı alanının tespiti
MADDE 4 – (1) Rezerv yapı
alanı;
a) Alanın büyüklüğünü de içeren
koordinatlı hâlihazır haritasını,
b) Alanın uydu görüntüsünü veya
ortofoto haritasını,
c) Alanda bulunan kamuya ait
taşınmazların listesini,
ihtiva eden dosyaya istinaden,
Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(2) Rezerv yapı alanı:
a) Bakanlıkça resen belirlenebilir.
b) TOKİ veya İdare, birinci fıkrada
belirtilen bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosyaya istinaden Bakanlıktan
rezerv yapı alanı belirlenmesi talebinde bulunabilir.
c) Gerçek veya özel hukuk tüzel
kişilerince, birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosyaya
istinaden Bakanlıktan rezerv yapı alanı belirlenmesi talebinde bulunabilir.
Gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince rezerv yapı alanı belirlenmesi
talebinde bulunulabilmesi için; bu talebin, talebe konu taşınmazların
maliklerinin tamamının muvafakati ile yapılması ve bu taşınmazların
yüzölçümlerinin yüzde yirmibeşinin mülkiyetinin, geliri dönüşüm projeleri
özel hesabına gelir olarak kaydedilmek üzere, Bakanlığın uygun gördüğü,
bağlı veya ilgili kuruluşuna veyahutta İdareye veya TOKİ’ye devrine muvafakat
edilmesi gerekir.
(3) Maliye Bakanlığı rezerv yapı
alanına ilişkin görüşünü otuz gün içinde bildirir.
Riskli alanın tespiti
MADDE 5 – (1) Riskli alan;
a) Alanın, zemin yapısı veya
üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıdığına
dair teknik raporu,
b) Alanda daha önceden meydana
gelmiş afetler varsa, bunlara dair bilgileri,
c) Alanın büyüklüğünü de içeren
koordinatlı sınırlandırma haritasını, varsa uygulama imar planını,
ç) Alanda bulunan kamuya ait
taşınmazların listesini,
d) Alanın uydu görüntüsünü veya
ortofoto haritasını,
e) Zemin yapısı sebebiyle riskli
alan olarak tespit edilmek istenilmesi halinde yerbilimsel etüd raporunu,
f) Alanın özelliğine göre Bakanlıkça
istenecek sair bilgi ve belgeleri,
ihtiva edecek şekilde hazırlanmış
olan dosyaya istinaden ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının görüşü
alınarak Bakanlıkça belirlenir ve teklif olarak Bakanlar Kuruluna sunulur.
(2) TOKİ veya İdare, birinci fıkrada
belirtilen bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosyaya istinaden Bakanlıktan
riskli alan tespit talebinde bulunabilir. Bakanlıkça yapılacak inceleme
neticesinde, uygun görülen talepler, Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığının görüşü alınarak, teklif olarak Bakanlar Kuruluna sunulur.
(3) Riskli alan belirlenmesi için bu
alanda taşınmaz maliki olan gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri, birinci
fıkrada belirtilen bilgi ve belgeleri ihtiva eden dosya ile birlikte
Bakanlık veya İdareden riskli alan tespit talebinde bulunabilir. İdareye
yapılacak talepler Bakanlığa iletilir. Bakanlıkça yapılacak inceleme
neticesinde uygun görülen talepler, Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığının görüşü alınarak, teklif olarak Bakanlar Kuruluna sunulur.
(4) Bir alanın riskli alan olarak
tespit edilebilmesi için alanın büyüklüğünün asgarî 15.000 m2
olması gerekir. Ancak, Bakanlıkça uygulama bütünlüğü bakımından gerekli
görülmesi halinde, parsel veya parsellerin büyüklüğüne bakılmaksızın ve
15.000 m2 şartı aranmaksızın riskli alan tespiti yapılabilir.
(5) Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkanlığı riskli alana ilişkin görüşünü on beş gün içerisinde bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Riskli Yapıların Tespiti,
İtirazların Değerlendirilmesi ve Yıkım İşlemleri
Riskli yapıların tespitinde görev
alacak kurum ve kuruluşlar
MADDE 6 – (1) Riskli
yapılar, Bakanlıkça veya İdarece veyahutta Bakanlıkça lisanslandırılacak,
kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler; sermayesinin en az yüzde kırkı
kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan şirketler; depremden korunma, deprem
zararlarının azaltılması ve deprem mühendisliğinin gelişmesine katkıda
bulunmak gibi konularda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları;
29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanuna göre
Bakanlıktan izin belgesi almış yapı denetimi kuruluşları ve laboratuvar
kuruluşları ile mimarlık ve mühendislik hizmetleri veren ve 27/1/1954
tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu
uyarınca büro tescilini yaptırmış kurum ve kuruluşlarca tespit edilir.
(2) Riskli yapı tespit raporunun
hazırlanmasında görev alacak mühendislerin, ilgili meslek odalarına
üyeliklerinin devam ediyor olması, mesleklerinde fiilen en az beş yıl
çalışmış olmaları ve bu hususları belgelendirmeleri gerekir. Lisans
başvurusunda bu belgelerden başka herhangi bir belge istenmez.
(3) Lisans başvurusunda Bakanlığa sunulan
belgelerin gerçeğe aykırı olduğunun tespit edilmesi, riskli yapı tespitinin
gerçeğe aykırı olarak yapıldığının anlaşılması ve 7 nci maddenin dördüncü
fıkrası hükmüne aykırı davranılması hallerinde; tespite konu lisanslı kurum
ve kuruluşların lisansı Bakanlıkça iptal edilir.
(4) Bakanlık, riskli yapı tespitine
ilişkin faaliyetleri denetleme yetkisine sahiptir.
(5) Lisanslı kurum ve kuruluşlarda
riskli yapı tespitinde görev alacak mühendislerin, Bakanlıkça açılacak
eğitim programlarına katılmaları zorunludur.
(6) Lisans belgesi; A-4 formatında
birinci sınıf hamur kâğıt üzerine, EK-1’deki şekil ve muhtevada düzenlenir.
(7) Riskli yapıya ve
lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara ilişkin iş ve işlemler Bakanlıkça
elektronik yazılım sistemi ile de takip edilebilir. Lisanslandırılmış kurum
ve kuruluşlara yapılacak bildirimler ve tebligatlar elektronik ortamda da
yapılabilir.
Riskli yapıların tespiti ve itiraz
MADDE 7 – (1) Riskli
yapılar, 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem
Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tespit
edilir.
(2) Riskli yapıların tespiti;
a) Öncelikle yapı malikleri veya
kanunî temsilcileri tarafından, masrafları kendilerine ait olmak üzere
yaptırılır. Maliklerce yapılacak riskli yapı tespiti talebi, tapu
belgesinin ve kimlik belgesinin fotokopisi ile yapılır.
b) Bakanlıkça, süre verilerek
maliklerden veya kanunî temsilcilerinden istenebilir. Verilen süre içinde
yaptırılmadığı takdirde, tespitler Bakanlıkça veya İdarece yapılır veya yaptırılır.
Bakanlık, belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek
İdareden de isteyebilir.
(3) İtiraz üzerine yeniden rapor
tanzim edilmesi gereken haller ve raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğinin
tespit edilmesi halleri hariç olmak üzere, her yapı için sadece bir adet
riskli yapı tespiti raporu düzenlenebilir. Lisanslandırılmış kurum ve
kuruluşlar riskli yapı tespit talebi üzerine, o yapı hakkında daha önce
riskli yapı tespit raporu düzenlenip düzenlenmediğini elektronik yazılım
sistemi üzerinden kontrol eder.
(4) Riskli yapı tespitine ilişkin
raporların bir örneği, tespit tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde,
tespiti yapan İdarece veya lisanslandırılmış kurum veya kuruluşça, tespite
konu yapının bulunduğu ildeki Müdürlüğe gönderilir. Müdürlükçe, raporların
birinci fıkrada belirtilen esaslara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği
incelenir ve herhangi bir eksiklik veya yanlışlık tespit edilmesi halinde
bu raporlar gerekli düzeltmeler yapılmak üzere raporu düzenleyen kurum veya
kuruluşa iade edilir. Yapılan incelemede raporlarda herhangi bir eksiklik
ve yanlışlığın bulunmadığının tespit edilmesi halinde, riskli yapılar,
Müdürlükçe en geç on iş günü içinde, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde
belirtilmek üzere, ilgili tapu müdürlüğüne bildirir ve bu konuda Bakanlığa
bilgi verir.
(5) İlgili tapu müdürlüğünce, tapu
kütüğüne işlenen belirtmeler, riskli yapı tespitine karşı tebligat
tarihinden itibaren onbeş gün içinde riskli yapının bulunduğu yerdeki
Müdürlüğe itiraz edilebileceği, aksi takdirde tebligat tarihinden itibaren
İdarece altmış günden az olmamak üzere belirlenen süre içinde yapının
yıktırılması gerektiği de belirtilmek suretiyle, aynî ve şahsî hak
sahiplerine tebliğ edilir ve yapılan bu tebligat Müdürlüğe bildirilir.
(6) Riskli yapı tespitine karşı
malikler veya kanunî temsilcilerince on beş gün içinde riskli yapının
bulunduğu yerdeki Müdürlüğe verilecek bir dilekçe ile itiraz edilebilir.
(7) Riskli yapının bulunduğu ilde
itirazı değerlendirecek teknik heyetin teşkil edilmemiş olması halinde,
itiraz dilekçeleri ile itiraz edilen tespite ilişkin raporlar, riskli
yapının bulunduğu yerdeki Müdürlükçe, o il için yetkilendirilmiş teknik
heyetin bulunduğu ildeki Müdürlüğe gönderilir.
(8) Riskli yapı tespitinin, itiraz
üzerine değişmesi halinde, durum aynı şekilde ilgili tapu müdürlüğüne
bildirilir.
Riskli yapıların yıktırılması
MADDE 8 – (1) Riskli yapı
olarak tapu kütüğüne kaydedilen taşınmazların maliklerine, altmış günden az
olmamak üzere süre verilerek riskli yapıların yıktırılması istenilir.
(2) Riskli yapıların birinci fıkra
uyarınca verilen süre içinde maliklerince yıktırılıp yıktırılmadığı,
Müdürlükçe mahallinde kontrol edilir ve riskli yapı, malik tarafından
yıktırılmamış ise, yapının idarî makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve
otuz günden az olmak üzere ek süre verilerek tebligatta bulunulur.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar
uyarınca verilen süreler içinde riskli yapıların maliklerince
yıktırılmaması halinde, riskli yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve
yıktırma işlemleri; yıktırma masrafı öncelikle dönüşüm projeleri özel
hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki
amirler tarafından yapılır veya yaptırılır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü
fıkralarda belirtilen usullere göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen
riskli yapıların yıktırılması, Bakanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir.
Buna rağmen yıktırılmadığı tespit edilen yapılar, Bakanlıkça yıkılır veya
yıktırılır.
(5) Uygulamanın gerektirmesi hâlinde
Bakanlık, yukarıdaki fıkralarda belirtilen tahliye ve yıktırma iş ve
işlemlerini bizzat da yapabilir.
(6) Bakanlık veya İdare tarafından
yapılan yıktırmanın masrafları, ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir. Tapu
müdürlüğü, yıkılan binanın paydaşlarının müteselsil sorumlu olmalarını
sağlamak üzere tapu kaydındaki arsa payları üzerine masraf tutarında
müşterek ipotek belirtmesinde bulunarak Bakanlığa veya İdareye ve binanın
aynî ve şahsî hak sahiplerine bilgi verir.
Teknik heyetlerin teşkili
MADDE 9 – (1) Riskli yapı
tespitlerine karşı yapılacak itirazları değerlendirmek üzere, ihtiyaca göre
Bakanlıkça gerekli görülen yerlerde yeteri kadar teknik heyet teşkil
edilir.
(2) Teşkil olunacak her bir teknik
heyet için; yüksek öğretim kurumlarından ilgili meslek alanlarında,
28/1/1982 tarihli ve 17588 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Öğretim
Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği uyarınca en az yardımcı
doçentlik kadrosuna atanmış öğretim üyeleri arasından, üniversite
rektörlerince belirlenecek dört adet asıl ve dört adet yedek üyenin
bilgileri talep olunur.
(3) Öğretim üyelerine ilişkin
bilgiler, talep tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Bakanlığa
bildirilir.
(4) Teknik heyet, üniversitelerden
bildirilen dört üye ile en az ikisi inşaat mühendisi olmak üzere, Bakanlık
teşkilâtında görev yapan üç üyenin iştiraki ile yedekleri ile birlikte yedi
üyeli olarak teşkil edilir.
(5) Bakanlıkça her yıl Ocak ayında
teknik heyet üyelikleri yenilenir. Yeni üyeler görevlendirilinceye kadar
mevcut üyeler görevine devam eder. Görev süresi dolan üye tekrar görevlendirilebilir.
Teknik heyetin çalışma usul ve
esasları
MADDE 10 – (1) Teknik
heyetin ilk toplantısında üyeler aralarından birini başkan olarak seçer.
(2) Teknik heyetin idarî ve teknik
hizmetleri, teknik heyetin bulunduğu ildeki Müdürlükçe yürütülür. Teknik heyetin
gündemi Müdürlükçe hazırlanır.
(3) Teknik heyet, görüşülecek dosya
sayısı ve olağanüstü durumları da göz önüne alarak, ayda en az bir defa
toplanır. Müdürlük, gerekli gördüğünde teknik heyeti olağanüstü toplantıya
davet edebilir. Toplantının yeri, günü ve saati ile gündemindeki konular,
Müdürlükçe en az yedi gün önceden üyelere bildirilir.
(4) Teknik heyet, en az beş üyenin
iştiraki ile toplanır ve toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar
alır; oyların eşitliği hâlinde, Başkanın taraf olduğu görüş çoğunlukta
sayılır.
(5) Teknik heyet tarafından gerek
görülmesi hâlinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlardan uzmanlar, oy hakları
olmaksızın görüşleri alınmak üzere toplantılara davet edilebilir.
(6) Gündemdeki konu kendisi veya
üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile ilgili bulunan veyahut
gündemdeki konu ile herhangi bir şekilde menfaat münasebeti bulunan üye,
teknik heyet toplantısına katılamaz ve oy kullanamaz.
(7) Teknik heyet toplantısı sonunda
alınan kararlar, dayanakları ve ilmî gerekçeleri belirtilerek yazılır,
başkan ve üyelerce imzalanır. Kararlar Bakanlığa, tespiti yapan veya
yaptıran İdareye ve itiraz edene bildirilir.
(8) Hangi sebepten dolayı olursa
olsun, yıllık izin, hastalık ve mazeret izinleri sebebiyle bulunamama
hâlleri hariç olmak üzere, bir yıl içinde dört veya üst üste iki toplantıya
iştirak etmeyen teknik heyet üyesinin üyeliği kendiliğinden sona erer.
(9) Teknik heyet üyeleri, üyelikleri
süresince yaptıkları görev ile ilgili olarak hiçbir menfaat sağlayamazlar.
Aksine davrandığı tespit edilenlerin üyeliği Bakanlıkça sona erdirilir.
Huzur hakkı, yolluk ve gündelik
ödenmesi
MADDE 11 – (1) Teknik
heyetlerin üniversiteler tarafından görevlendirilen üyelerine, Kanunun 8
inci maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen esaslar çerçevesinde huzur
hakkı ödenir.
(2) Teknik heyet üyelerinin
toplantılar ve incelemeler için yapacakları seyahatlerin yolluk ve
yevmiyeleri, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine
göre ödenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Değer Tespiti ve Uygulama Alanında
Hak Sahipliği
Taşınmazların değerinin tespiti
MADDE 12 – (1) İlgili kurum,
uygulama alanındaki taşınmazların sınırını, yüzölçümünü ve cinsini gösteren
kamulaştırma haritasını veya krokiyi yapar veya yaptırır ve bu
taşınmazların maliklerini ve bunların adreslerini tespit eder veya ettirir.
(2) Taşınmazın değeri; ilgili kurum
bünyesinden en az üç kişiden teşkil olunacak kıymet takdir komisyonları
marifetiyle veya hizmet satın alınmak suretiyle tespit edilir.
(3) Taşınmazın değeri; taşınmaz
değerleme konusunda uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan bilgi alınarak ve
mahallin emlak alım satım bürolarından alınacak bilgilerden de
faydalanılarak, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11
inci maddesindeki esaslara göre tespit edilir.
Uygulama alanındaki taşınmaz
maliklerinin hakları ve tapuya tescil işlemleri
MADDE 13 – (1) Yapılacak
konut ve işyerlerinin niteliği ve büyüklüğü ilgili kurumca belirlenmek
kaydıyla, uygulama alanındaki taşınmaz maliklerine öncelikle uygulama
alanında yapılacak olan konut ve işyerlerinden verilmek üzere bunlarla
sözleşme akdedilir.
(2) Uygulama alanındaki taşınmazın
12 nci maddeye göre tespit edilen bedeli, malike verilecek konut veya
işyerinin inşaat maliyet bedelinden düşülür. Bu şekilde yapılacak hesaplama
neticesinde taşınmaz malikinin;
a) İlgili kurumdan, alacağı olur
ise, bu alacağa konu meblâğ; taraflar arasında yapılacak anlaşmaya
istinaden, nakdi olarak veya ilgili kurumun, kamu hizmetine tahsis
edilmemiş olan taşınmazlarından verilerek ya da imar hakkının başka bir
alana aktarılması suretiyle ödenebilir.
b) İlgili kuruma borçlu olması
halinde, bu borca konu meblâğ; taşınmaz malikince taksit ile ödenebilir.
Taksit ile ödemenin esasları proje bazında ilgili kurumca belirlenir.
c) Birden fazla konut veya işyeri
alma hakkının olması halinde, birden fazla konut veya işyeri verilmek üzere
sözleşme yapılabilir. Böyle bir durumda, taşınmaz malikinin ilgili kuruma
borçlanması hâlinde ödemeler, verilecek konut veya işyerinin tespitine
yönelik olarak gerçekleştirilecek noter kurası sonrası, ilgili kurumca
belirlenecek takvime göre peşin olarak yapılır.
(3) İlgili kurumca verilecek konut
veya işyerinin inşaat maliyet bedeli; uygulama alanında gerçekleştirilecek
yapım ihaleleri sonrası gerçekleşen, ihale bedeli, arsa edinim bedeli,
proje giderleri, yıkım ve nakliye giderleri, taşınmaz değerinin tespiti
masrafları, zemin iyileştirme giderleri ve müşavirlik giderleri gibi
giderler dikkate alınarak hesaplanır.
(4) Taşınmaz maliklerinden kendisine
işyeri verileceklere müstakil işyeri yerine işyeri hissesi de verilebilir.
(5) İlgili kurum, uygulama
alanındaki taşınmaz maliklerini yapılacak anlaşmalar çerçevesinde proje
ortağı yapmak suretiyle, kat veya hasılât karşılığı inşaat yapabilir veya
yaptırabilir.
(6) Bakanlık, Kanunun 3 üncü maddesi
kapsamında Bakanlar Kurulu kararıyla veya Maliye Bakanlığınca Bakanlığa
tahsis edilerek tasarrufuna bırakılan taşınmazlar da dâhil olmak üzere,
uygulama alanında bulunan bütün taşınmazlar üzerinde her tür harita, plan,
proje, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma yapmaya; bu
alanlarda bulunan taşınmazları satın almaya, ön alım hakkını kullanmaya,
bağımsız bölümler de dâhil olmak üzere taşınmazları trampaya, taşınmaz
mülkiyetini veya imar haklarını başka bir alana aktarmaya; aynı alanlara
ilişkin taşınmaz mülkiyetini anlaşma sağlanmak kaydı ile menkul değere
dönüştürmeye; kamu ve özel sektör işbirliğine dayanan usuller uygulamaya,
kat veya hasılat karşılığı usulleri de dâhil olmak üzere inşaat yapmaya
veya yaptırmaya, arsa paylarını belirlemeye; 23/6/1965 tarihli ve 634
sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundaki esaslara göre paylaştırmaya, payları
ayırmaya veya birleştirmeye ve Türk Medeni Kanunu uyarınca sınırlı ayni hak
tesis etmeye yetkilidir.
(7) Bakanlık; Kanundan kaynaklanan
ve altıncı fıkrada belirtilen yetkilerini, Kanunun 3 üncü maddesi
kapsamında Bakanlığa tahsis edilen taşınmazlar bakımından Maliye
Bakanlığının izin ve onayına tabi olmadan kullanabilir.
(8) Kanunun 3 üncü maddesi
kapsamında Bakanlığa tahsis edilen taşınmazlar üzerinde Kanun kapsamındaki
uygulamalara bağlı olarak meydana gelen yeni taşınmazların kendileri ile
anlaşma sağlanan gerçek kişiler veya mirasçıları ile tüzel kişiler adına
tapuya tescil edilmesi, Bakanlığın isteği üzerine, Maliye Bakanlığınca
yapılır. Bu taşınmazlar ile ilgili olarak tapuda işlem yapılmasını
gerektiren diğer hallerde de, Bakanlığın isteği üzerine, Maliye
Bakanlığınca tapuda işlem tesis edilir.
Kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi
olanlara konut ve işyeri verilmesi
MADDE 14 –(1) Uygulama
alanındaki taşınmazların ve uygulama alanı dışındaki riskli yapıların
maliklerine konut veya işyeri verilmesinden sonra, arta kalan konut veya
işyerlerinin bulunması hâlinde, belirtilen yapılarda kiracı veya sınırlı
ayni hak sahibi olarak, en az bir yıldır ikamet edenler veya işyeri
işletenler ile Kanun uyarınca taşınmazları kamulaştırılanlara bu konut veya
işyerlerinden verilmek üzere sözleşme yapılabilir.
(2) Kiracı veya sınırlı ayni hak
sahibi veyahut taşınmazları kamulaştırılanlardan konut veya işyeri
talebinde bulunanların sayısının artan konut ve işyeri sayısından fazla
olması hâlinde, konut veya işyeri verilecekler noter huzurunda
gerçekleştirilecek kura işlemi ile belirlenir.
Riskli yapıların bulunduğu parseller
ile riskli alanlar hakkında uygulanacak hükümler
MADDE 15 – (1) Riskli
alanlarda ve riskli yapılarda Kanun kapsamında öncelikle maliklerce
uygulama yapılması esastır. Kanun kapsamında yapılacak bu uygulamalara
ilişkin iş ve işlemlerde ilgili kurum maliklere yardımcı olmakla
yükümlüdür.
(2) Riskli yapılarda, Kanunun 6
ncımaddesinin birinci fıkrası uyarınca, parsellerin tevhit edilmesine,
münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına,
yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat
paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine esas karar
alınmak üzere, yöneticinin veya denetçinin veya kat maliklerinin üçte
birinin istemi üzerine, noter vasıtası ile yapılacak tebligat ile kat
malikleri kurulu toplantıya çağrılır.
a) Bu toplantıda yürütülecek
uygulamalar konusunda bütün maliklerce oybirliği ile anlaşma sağlanamaması
halinde, öncelikle riskli yapının değeri, Sermaye Piyasası Kuruluna kayıtlı
olarak faaliyet gösteren lisanslı değerleme kuruluşlarına tespit ettirilir
ve bu değer gözetilerek oybirliği ile anlaşmaya çalışılır.
b) (a) bendinde belirtilen usule
göre oybirliği ile anlaşma sağlanamaması durumunda, yapılacak uygulamaya
sahip oldukları hisseleri oranında paydaşların en az üçte iki çoğunluğu ile
karar verilir. Bu karar tutanağa bağlanır ve toplantıda bulunan bütün kat
maliklerince imzalanır. En az üçte iki çoğunluk ile alınan karar, karara
katılmayanlara ve kat malikleri kurulu toplantısına iştirak etmeyenlere
noter vasıtasıyla tebliğ edilir ve bu tebliğde, onbeş gün içinde bu kararın
kabul edilmemesi halinde bağımsız bölümlerine ilişkin arsa paylarının,
Bakanlıkça tesbit edilecek rayiç değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan
diğer paydaşlara açık artırma usulü ile satılacağı, bu suretle paydaşlara
satış gerçekleştirilemediği takdirde, bu payların, rayiç bedeli Bakanlıkça
ödenmek kaydı ile tapuda Hazine adına resen tescil edileceği bildirilir.
(3) En az üçte iki çoğunluk ile
alınacak karara katılmayan maliklerin bağımsız bölümlerine ilişkin arsa
paylarının rayiç değeri; ikinci fıkranın (a) bendi uyarınca tespit edilen
riskli yapının değerine göre belirlenir.
(4) En az üçte iki çoğunluk ile
alınacak kararlar ve anlaşma şartları Müdürlüğe bildirilir. Anlaşmaya
katılmayan maliklerin bağımsız bölümlerine ilişkin arsa payları; ikinci
fıkranın (a) bendi uyarınca tespit edilen veya Bakanlıkça tespit ettirilen
arsa payı değeri üzerinden anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma
usulü ile satılır. Bu suretle paydaşlara satış gerçekleştirilemediği
takdirde, bu paylar, Bakanlığın talebi üzerine, tespit edilen rayiç bedeli
de Bakanlıkça ödenmek kaydı ile tapuda Hazine adına resen tescil edilir ve
yapılan anlaşma çerçevesinde değerlendirilmek üzere Bakanlığa tahsis
edilmiş sayılır veya Bakanlıkça uygun görülenler TOKİ’ye veya İdareye
devredilir.
(5) Bu durumda, paydaşların kararı
ile yapılan anlaşmaya uyularak işlem yapılır. Malik ile yapılan anlaşmanın
şartlarının tapu kütüğünde belirtilmesi de dahil tapu tesciline ilişkin işlemler
Müdürlük vasıtasıyla gerçekleştirilir.
(6) Bakanlıkça uygun görülmesi
hâlinde, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca, arsa payları
satın alınanlar ile 14 üncü madde hükümleri çerçevesinde konut veya işyeri
sözleşmesi yapılabilir.
(7) Bir parselde birden fazla riskli
yapı bulunması halinde her bir yapı için ayrı ayrı rapor düzenlenerek
Bakanlığın onayına istinaden uygulama işlemi yapılır.
(8) Üzerindeki yapıların tamamı
riskli yapı olarak tespit edilmiş olan bir veya tevhidi mümkün olan birden
fazla parsel birlikte değerlendirilerek, yürütülecek uygulamaya sahip
oldukları hisseleri oranında proje paydaşlarının en az üçte iki çoğunluğu
ile karar verilir.
(9) Riskli alanlarda;
a) Malikler tarafından yürütülecek
uygulamalarda parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek
veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, yeniden bina yaptırılmasına,
payların satışına, kat karşılığı veya hâsılat paylaşımı ve diğer usuller
ile yeniden değerlendirilmesine,
b) Üzerindeki bina yıkılarak arsa
haline gelen taşınmazlarda ilgili kurum tarafından yürütülecek
uygulamalarda uygulanacak projeye,
sahip oldukları hisseleri oranında
proje paydaşlarının en az üçte iki çoğunluğu ile karar verilir.
(10) Riskli alanda veya riskli
yapıların bulunduğu parselde risksiz yapı bulunması halinde, bu yapı
uygulama dışı tutulabilir. Bu durumda binanın bulunduğu alan ifraz
edilebilir. İfraz imkânı yok ise maliklerin anlaşması halinde binanın
hâlihazır durumu korunabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapılacak Yardımlar ve Tahliye
Kira yardımı ve diğer yardımlar
MADDE 16 – (1) Anlaşma ile
tahliye edilen uygulama alanındaki yapılar ile uygulama alanı dışındaki
riskli yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren konut ve
işyerlerinin teslim tarihine veya ilgili kurumca belirlenecek tarihe kadar,
mümkün olması hâlinde geçici konut veya işyeri tahsisi, mümkün olmaması
hâlinde ise, Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir.
Kira yardımı aylık 600 Türk Lirasını, yardım süresi ise, 18 ay’ı geçemez.
Aylık kira bedeli, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan
Tüketici Fiyatları Endeksi oranında güncellenir.
(2) Yapılacak kira yardımının ilk
beş aya kadar olan kısmı, taşınma masrafları da dikkate alınarak peşin
olarak ödenebilir.
(3) Birinci fıkrada belirtilen
yapılarda kiracı veya sınırlı aynî hak sahibi olarak ikamet edenlere veya
işyeri işletenlere, Bakanlıkça belirlenecek oranda defaten kira yardımı
yapılabilir.
(4) Kira yardımı başvuruları;
a) Uygulama alanında, riskli alan
veya rezerv alanı belirlenmesine ilişkin karar ve tapu belgesine istinaden
ilgili kuruma,
b) Uygulama alanı dışındaki riskli
yapılarda, riskli yapı tespitine ilişkin rapor ve tapu belgesine istinaden
Müdürlüğe,
yapılır.
(5) Dönüşüm Projeleri Özel
Hesabından yapılacak kira yardımları;
a) Uygulama alanında kira yardımı
talebinin uygulamayı yapan İdare veya TOKİ’ce uygun görülmesi ve onaylanmak
üzere Bakanlığa gönderilmesi üzerine, ilgililerine ödenmek üzere İdare veya
TOKİ’nin hesabına,
b) Uygulama alanı dışındaki riskli
yapılarda kira yardımı talebinin Müdürlükçe uygun görülmesi ve onaylanmak
üzere Bakanlığa gönderilmesi üzerine, doğrudan riskli yapı maliklerinin
hesap numaralarına,
yapılır.
(6) Kanun kapsamında kredi
kullanacak gerçek veya tüzel kişilerin bankalardan kullanacağı kredilere;
Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanın teklifi üzerine Bakanlar
Kurulunca belirlenen oranlarda Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından
karşılanmak üzere faiz desteği verilebilir.
(7) Dönüşüm Projeleri Özel
Hesabından aynı kişiye hem kira yardımı ve hem de faiz desteği yapılamaz.
Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden, faiz desteğinden
faydalananlar ise kira yardımından faydalanamaz.
Tahliye
MADDE 17 – (1) İlgili kurum
ile anlaşma yapan taşınmaz malikleri, ilgili kurumca belirlenecek takvime
göre on beş gün içinde var ise su, elektrik, telefon ve doğalgaz benzeri
hizmet ve emlak vergisi gibi vergi borçlarını ödeyerek yapıyı boş olarak
teslim eder.
ALTINCI BÖLÜM
Planlama
Planlama süreci
MADDE 18 – (1) Uygulama
alanına yönelik olarak yapılacak planlarda alanın özelliğine göre; Afet
risklerinin azaltılması, fiziksel çevrenin iyileştirilmesi, korunması ve
geliştirilmesi, sosyal ve ekonomik gelişmenin sağlanması, enerji
verimliliği ve iklim duyarlılığı ile yaşam kalitesinin artırılması esastır.
(2) Bakanlık;
a) Riskli alan ve rezerv yapı alanı
ile riskli yapıların bulunduğu taşınmazlara ilişkin her tür ve ölçekteki
planı resen yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya,
b) Riskli alan ve rezerv yapı
alanındaki uygulamalarda faydalanılmak üzere; özel kanunlar ile öngörülen
alanlara ilişkin olanlar da dâhil, her tür ve ölçekteki planlama
işlemlerine esas teşkil edecek standartları belirlemeye ve gerek görülmesi
hâlinde bu standartları plan kararları ile tayin etmeye veya özel
standartlar ihtiva eden planlar yapmaya, onaylamaya ve kent tasarımları
hazırlamaya,
yetkilidir.
(3) Büyükşehir belediyesi sınırları
içerisindeki ilçe belediyelerince hazırlanan imar planı teklifleri hakkında
ilgili büyükşehir belediyesinin görüşü alınır. Büyükşehir belediyesinin
onbeşgün içinde görüş vermemesi halinde, uygun görüş verilmiş sayılır.
(4) İdarece veya ilgililerince
kentsel tasarım projesi ile birlikte hazırlanan plan teklifleri; planlama
alanı ve yakın çevresinin meri planları ve mevcut durumu gösterir bilgi ve
belgeler, ilgili kurum ve kuruluş görüşleri ile birlikte Bakanlığa
iletilir. Bakanlıkça uygun görülen plan teklifleri, aynen veya
değiştirilerek onaylanır.
(5) Uygulama alanında, 21/7/1983
tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile
16/6/2005 tarihli ve 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz
Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında
Kanun kapsamında kalan alanlardan bulunması hâlinde, alanın sit statüsü de
gözetilerek, Kültür ve Turizm Bakanlığının görüşü alınır.
(6) Bu madde kapsamındaki
uygulamaların zaruri kılması hâlinde, bu uygulamaların gerektirdiği iş ve
işlemler hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin hükümleri uygulanır.
Planların değerlendirilmesi
MADDE 19 – (1) Bakanlık,
uygulama alanın özelliğine, planın ölçeğine ve ihtiyaç analizine göre
kendisine sunulan planda bulunması gereken esasları ve yapılacak tespit,
araştırma ve inceleme konularını belirler. Bunlara göre sunulan plan
kararlarını değerlendirir. Bakanlık, plan onaylarken, planlama esaslarını
ve yapılan analiz ve kararlar ile birlikte planın kent bütününe ve
çevresine etkisini ve uyumunu, ulaşım sistemi ile bütünleşmesini, sosyal ve
teknik altyapı alanlarının sağlanmasını ve kentsel doku ve yaşanabilirlik
hususlarını da dikkate alır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 20 – (1) 4/8/2012
tarihli ve 28374 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Bakanlığa iletilmiş ve fakat henüz
Bakanlar Kuruluna teklif olarak sunulmamış olan riskli alan olarak ilân
etme talebi işlemleri ile rezerv yapı alanı olarak belirleme işlemleri, bu
Yönetmelik hükümlerine göre tamamlanır.
Yürürlük
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür
|
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder