Toplu mülkiyet (hukuki adıyla **elbirliğiyle mülkiyet** veya miras hukukundaki adıyla **iştirak halinde mülkiyet**), payların belirgin olmadığı ve tüm maliklerin birlikte hareket etmesini gerektiren bir yapıdır. Bunu **paylı mülkiyete (müşterek mülkiyete)** çevirmek, her maliğin hissesini bağımsızca belirlemesini ve kendi payı üzerinde tasarruf edebilmesini sağlar.
Süreç iki temel yoldan yürür: **İdari (Tapu) Yolu** ve **Adli (Sulh Hukuk Mahkemesi) Yolu**.
## 1. İdari Süreç Nasıl İşler?
Mahkemeye gitmeden önce **Tapu Müdürü idari yolunu** denemek hem zamandan hem de dava masraflarından tasarruf etmenizi sağlar (özellikle **miras kalan taşınmazlarda** Türk Medeni Kanunu m. 644/A uyarınca bu yöntem oldukça pratiktir).
### A. Tapu Müdürlüğü İdari Yolu (TMK m. 644/A)
1. **Başvuru:** Mirasçılardan **sadece birinin** mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ile birlikte taşınmazın bulunduğu Tapu Müdürlüğüne başvurması yeterlidir.
2. **Tebligat:** Tapu müdürlüğü, diğer tüm mirasçılara/paydaşlara tebligat çıkararak *"15 gün içinde itiraz etmezlerse veya paylaşım davası açmazlarsa mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürüleceğini"* bildirir.
3. **Sonuç:** 15 gün içinde diğer paydaşlardan bir itiraz gelmezse veya dava açıldığı belgelenmezse, tapu müdürlüğü **re'sen (kendiliğinden)** elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirir ve tescil eder.
### B. Mahkeme Yolu Ne Zaman Gerekir?
* Paydaşlardan biri tebligata **itiraz ederse**,
* Miras dışındaki bir hukuki nedenden kaynaklanan elbirliği mülkiyeti varsa,
* Tebligat yapılamayan/adresine ulaşılamayan paydaşlar bulunuyorsa,
Bu durumlarda yetkili ve görevli **Sulh Hukuk Mahkemesi**'ne dava açılması gerekir.
## 2. Dava Süreci ve Aşamaları
1. **Yetkili ve Görevli Mahkeme:** Taşınmazın bulunduğu yerdeki **Sulh Hukuk Mahkemesi**.
2. **Harç ve Masraflar:** Maktu harca tabidir. Davacı maktu dava harcını ve tebligat/gider avansını peşin yatırır.
3. **Tebligat Aşaması:** Mahkeme, dilekçeyi ve duruşma gününü tüm paydaşlara tebliğ eder. Tüm paydaşların davaya dahil edilmesi (taraf teşkilinin sağlanması) kanuni zorunluluktur.
4. **İnceleme:** Hakim tapu kayıtlarını ve mirasçılık belgelerini inceler. Şartlar oluşmuşsa, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verir.
## 3. Sulh Hukuk Mahkemesi Dilekçe Örneği
> **Önemli Not:** Dilekçedeki köşeli parantez [...] içindeki alanları kendi bilgilerinize göre doldurmalısınız.
>
```markdown
[...] SULH HUKUK MAHKEMESİNE
DAVACI : [Adınız Soyadınız] - (T.C. Kimlik No: [...])
[Adresiniz]
DAVALILAR : [Diğer tüm paydaşların/mirasçıların Adı Soyadı ve T.C. Kimlik Numaraları]
[Bilinen Adresleri]
(Not: Adresi bilinmeyenler var ise "Adresi tespit edilemedi" yazılabilir)
DAVA KONUSU : Elbirliği mülkiyetinin (iştirak halinde mülkiyetin) paylı mülkiyete (müşterek mülkiyete) çevrilmesi talebidir.
DAVA DEĞERİ : [Maktu harca tabidir - Taşınmazın tahmini rayiç değeri yazılabilir]
AÇIKLAMALAR :
1. [İl / İlçe / Mahalle / Ada / Parsel] bilgilerinde kayıtlı bulunan taşınmaz, muris [Miras bırakanın adı soyadı]'nın vefatı üzerine mirasçılarına elbirliği (iştirak) halinde mülkiyet olarak intikal etmiştir. (Ek-1: Mirasçılık Belgesi, Ek-2: Tapu Kaydı).
2. Davalılardan [varsa itiraz eden veya idari süreçte uzlaşılamayan durum] nedeniyle taşınmaz üzerindeki elbirliği mülkiyetinin devam ettirilmesi imkansız hale gelmiştir. Taşınmaz üzerindeki payların belirginleştirilmesi ve her paydaşın kendi payı üzerinde hukuki tasarruf yapabilmesi amacıyla mülkiyet türünün değiştirilmesi zorunluluğu doğmuştur.
3. Türk Medeni Kanunu'nun 644. maddesi gereğince, bir mirasçı, mirasçılara ait malların elbirliği mülkiyetinden paylı mülkiyete dönüştürülmesini talep edebilir. Bu kapsamda, söz konusu taşınmaz üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini mahkemenizden talep etmekteyim.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 644, HMK ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER :
1. Tapu Kayıtları (Mahkemenizce ilgili Tapu Müdürlüğünden celbi talep olunur)
2. [Tarih ve Yevmiye No'lu] Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)
3. Nüfus Kayıt Örnekleri
4. Bilirkişi incelemesi, tanık ve sair her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan ve mahkemenizce re'sen gözetilecek nedenlerle;
Davamızın KABULÜ ile; [İl / İlçe / Mahalle / Ada / Parsel] 'de kayıtlı taşınmaz üzerindeki ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİNİN, veraset ilamındaki paylar oranında PAYLI MÜLKİYETE ÇEVRİLMESİNE ve tapuya bu şekilde tesciline,
Yargılama giderlerinin payları oranında tüm paydaşlar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı
[Ad Soyad ve İmza]
EKLER:
1. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi
2. Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı)
3. Taşınmaza ait Tapu Kaydı Örneği
```
> **Küçük Bir Tavsiye:** Eğer diğer mirasçılarla/paydaşlarla aktif bir ihtilaf yoksa veya sadece bir uyuşmazlık nedeniyle kilitlenme yaşanıyorsa, mahkeme sürecine (dava masrafları ve tebligat süreleri nedeniyle 6-12 ay sürebilir) girmeden önce **Tapu Müdürlüğü üzerinden 15 günlük tebligat usulünü** çalıştırmak süreci çok daha hızlı çözmenizi sağlayacaktır.
>
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder